Een vaandel voor uw studentenvereniging.

— Geschiedenis

Studentenvaandels: traditie, trots en vaandeljatten.

De band tussen studenten en hun vlag is eeuwen oud. Aan middeleeuwse universiteiten groepeerden studenten zich per land van herkomst, in zogeheten nationes, onder meer voor hun veiligheid. Botsten de belangen, dan was het veroveren van de vlag van de ander het hoogste doel. Net als bij krijgsgevangenen werd daarna over de teruggave onderhandeld, en het losgeld werd vaak losbier.

De oudste Nederlandse studentencorpora ontstonden in de eerste helft van de negentiende eeuw en kregen al snel een eigen vaandel, voor lustrumfeesten, maskerades en officiële gelegenheden. Later volgden de vrouwelijke, katholieke en protestantse verenigingen en de vele disputen en sociëteiten. In de negentiende eeuw groeiden twee tradities uit elkaar: in Duitstalige landen werd het buitmaken van vaandels verboden en kon het op een duel uitlopen, elders bleef het een spel.

Dat spel heet in Vlaanderen vaandeljatten en in Nederland soms brassen. Vooral bij een constitutieborrel zijn de vlag, het receptieboek, de bestuurslinten en de pedelstaf geliefde trofeeën. Het is nooit de bedoeling om iets te houden: het bestuur dat niet oplette, krijgt bericht en moet een ludieke opdracht uitvoeren om zijn bezit terug te krijgen. Verenigingen met een heel oud en kwetsbaar vaandel nemen het daarom liever niet mee, en laten soms een tweede vaandel maken voor dagelijks gebruik.